Doları Lidyalılar bulmadı!

Küresel ekonomi yeniden bi kısır döngüye girerken tarihteki en eski krizlerde gündeme gelmeye, tartışılmaya başlandı..

Tarih:
  • Google
  • Pinterest
#
CAFESİYASET / ÖZEL
Krizi  ‘’üretim olmamamasına’’ bağlayanlar tarihi sayfalarda dolaştıklarında 1878 ekonomik krizinin üretim fazlasından yaşanmış olduğu kriz olduğunu göreceklerdir ve eminiz şaşıracaklar..
Demek ki herşeyin fazlası da, azı da ‘’kriz’’ üretimin bile..!
TAHTA PARA BİRİMİ..
Şşırtıcı başka bişey daha kriz dönemlerinde geçici basılan ilginç parlar, ve geçmişte kullanılan garip para birimleri..
Bazılarını Merkez Bankası kabul etmiş, bazılarını etmemiş..
Tahta, karton, madeni, gümüş, hayvan figürlü, fosil kalıntılı, hatta ‘’esrar’’  kokulu paralar..!
İlginç ki ne ilginç tuhaf yani..!
Bunları derledik;
Almanya mesela;
1’inci Dünya Savaşı'ndan sonra büyük bir finansal krizin içine giren Almanya, "acil durum parası" olarak resmi olmayan bir para birimi geliştiriyor.
O dönemde değeri oldukça düşen Alman Markı'nın yerine, ağaç ve alüminyum parçalarından oyun kartlarına kadar her şeyin üzerine baskı yaparak, para olarak kullanmışlar.
Üzeri geyikli pastoral bir tasarıma sahip olan bu ahşap banknot meraklıları tarafından eBay'den yaklaşık 120 dolara satın alabilir deniliyor..
++
Esrarlı para..
Dünyada esrarı gümüş madeni para üzerine basmayı ilk akıl eden Benin olmuş. Küçük bir Afrika ülkesi olan Benin'e ait bu paranın ilginçliği sadece bununla da sınırlı değil; paranın üzerinde bulunan yeşil hint keneviri motifinin üzerine parmağınızı sürttüğünüzde, parada bulunan sentetik katkı maddeleri ortama esrar kokusu yayıyor.
 
++
Fosilli para..
Fildişi Sahilleri'nin mamut fosilli madeni parası
Fildişi Sahilleri'nin 1000 franklık bu madeni paralarının üzerinde gerçek mamut fosillerinden parçalar bulunuyor.
++
Sincaplı para..
Dünyada birçok ülke, parasına basmak için tarihteki önemli kişileri seçerken, 90'larda Belarus, hayvanları kullanmayı tercih etmiş. Yukarıda bulunan 50 kopek'lik banknot bir sincabi, 1 rublelik banknotu bir tavşanı ve 3 rublelik banknotu ise bir çift kunduzu temsil ediyor. Diğer yüksek meblağlı banknotlarda ise kurt, vaşak, geyik, ayı ve bizon resimleri bulunuyor. Günümüzde bu sevimli banknotların geçerliliği yok o ayrı mesele.
Moğollar'ın konuşan parası mesela..
Moğolların 2007 yılında piyasaya sürdüğü 500 tuğriklik madeni para, "Money talks / Para konuşur" sözünü birebir hayata geçiriyor. Üzerinde eski Amerikan Başkanı John F. Kennedy'nin resmi bulunan parada bir de ufak düğme var. Bu düğmeye basıldığında, başkanın, 26 Haziran 1963 tarihinde Batı Berlin'de yaptığı konuşmada söylediği ünlü "Ich bin ein Berliner" sözü duyuluyor. Sıradan bir madeni paradan ziyade oyuncağa benzeyen bu paralar, piyasaya sürülür sürülmez kartal gözlü koleksiyoncular tarafından süpürülmüş.
++
Zimbabve'nin 100 trilyon dolarlık banknotu
Zimbabve'nin II. Kongo Savaşı'na girmesinden hemen sonra ülkedeki hiperenflasyon, Kasım 2008'de zirve yaptı ve enflasyon yüzde 79,6 milyar oldu. Tam da bu sıralarda üzerinde 14 (yazıyla on dört) sıfır bulunan 100.000.000.000.000 Zimbabve Doları piyasaya sürülmüş. 
++
Dünyanın bilinen ilk banknotu
Bilinen en eski banknot, özel notlar niteliğinde -tahminen 1380'lerde- Çin'in Tang Hanedanı tarafından kullanılmış. Avrupa'nın 17. yüzyılda banknotları kullanmaya başlamasından 300 yıl kadar önce kullanılmaya başlanan bu özel not kâğıtları (Çin'in Kuan notları), bugün dünyanın bilinen en eski banknotları konumunda.
++
Cook Adaları'nın 10 dolarlık banknotları
15 takımadadan meydana gelen Güney Pasifik ülkesi, Yeni Zelanda'ya bağlı olmasının etkisiyle geçmişte Yeni Zelanda Doları kullansa da, bugün Polinezya kültürünü yansıtan çok renkli ve canlı baknotlara sahip. Resimde görüldüğü üzere bu 10 dolarlık banknotta, köpekbalığına binen üstsüz bir kadın var.
++
Zaire'nin Mobutu banknotları
1997 yılında Afrika ülkesi Zaire (bugünkü adıyla Demokratik Kongo Cumhuriyeti), ülkenin diktatör lideri olan Joseph Mobutu'nun rejimini yıktı. Fakat yeni yönetim, yeni para bastıracak finansal gücü olmadığı için -ironik bir şekilde- eski rejimin banknotlarını kullanmaya devam etme kararı aldı ve müthiş bir yaratıcılık örneği göstererek eski lider Mobutu'nun kafasını paraların üzerindeki kaldırdı.
++
DOLARI LİDYALILAR BULMADI..
Dünya ekonomisinin belirleyici noktası konumundaki ve en tehlikeli enstürüman biçimi olan dolar bi çok ülke tarafından para birimi kullanılırken, dünya ekonomisinin de belirleyici noktası konumunda.. (şimdilik..!)
Doları Lidyalılar bulmadı pek tabi..
1500’lü yıllarda ortaya çıktı..
Günümüz dünyasında Çek Cumhuriyeti'de bulunan Bohemya Krallığı’ndaki Joachimsthal'de doların atası olarak bilinen gümüş sikke kullanılmaya başlandı. 1520 yılında kullanılmaya başlayan bu gümüş sikke Joachimsthaller adıyla basıldı. Uzun olduğu için thaller denilen bu sikke bölgede bulunan halklar tarafından Norveççeye daler, İsveççeye daler, İzlandacaya dalur, Felemenkçe’e daalder, İtalyancaya tallero, Lehçeye talar, Persçeye dare ve İngilizceye dolar olarak çevrildi.
1690 YILINDA İLK KAĞIT PARAYI KULLANDILAR
İspanyolların o dönem Amerika kıtasını keşfetmesi ve gittikçe büyümesi İngilizlerin büyük ilgisini çekiyordu. Kuzey Amerika'daki İngiliz koloniler bağımsızlıklarını elde etmeden önce İspanyollarla anlaşma imzalamaya karar verdiler. Bu ticari anlaşma sonucu İngilizler büyük gelir elde etti ve bağımsızlığını elde etti. İngilizlerin bu sırada bir karar vermesi gerekiyordu. Ya kendi para birimlerini kullanacakları ya da İspanyolların kullandığı doları. Ticarette daha fazla zorluk yaşamamak için İngilizler doları kullanmayı tercih etti ve 1690 yılında ilk kağıt paralarını bastılar.
1739 yılına gelindiğinde ise Benjamin Franklin’in Philadelphia’da bulunan matbaasında doğa manzaralı kağıt dolar basmaya başladılar. Fakat bu dolarlar sahtesi olmasın diye kabartmalı olarak basılıyordu.
1785 yılına gelindiğinde ise dolar resmi olarak ABD'nin para birimi oldu. 1792 tarihinde çıkan bir kararla birlikte dolarlar artık ABD darphanesinde basılmaya başlandı.
Dolar resmi para birimi oldu fakat başka ülkelerde dolaşıma girmesine epey bir zaman vardı. Ta ki 1861 yılına gelene kadar. 1861 yılında ilk ABD bankotu dolaşıma girdi. 1861 yılından günümüze kadar basılan tüm ABD banknotları da geçerli sayılıyor.
1913 yılına gelindiğinde ise Amerikan Merkez Bankası Kanunu, Amerikan Merkez Bankası olan Federal Reserve Bank‘ı ülkenin merkez bankası ilan eder. Banka da, Amerikan Merkez Bankası Banknotları adlı yeni paraları dolaşıma sunmaya başladı. Sahteleri olmasın diye 7 ile 10 yıllık belirli periyotlarda basılan dolar en son 2010 yılında basıldı.
DOLAR HANGİ ÜLKELERDE PARA BİRİMİ OLARAK KULLANILIYOR?
Dolar, günümüzde ABD, Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda başta olmak üzere birçok ülkenin para birimi. ABD doları ise ABD’den başka Ekvador, Marshall Adaları, Zimbabwe, Palau, Micronesia, Doğu Timor ve El Salvador gibi ülkelerde, Avustralya doları ise Nauru ve Kiribati gibi ülkelerde de kullanılıyor.
 
CAFESİYASET / ÖZEL



HABER YORUMLARI
600


Dikkat: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.



Foto Galeri
Video Galeri