Osmanlı döneminde facebook olsaydı

Osmanlı konaklarında ve büyük evlerde bulunan haremlik-selamlık kadın ve erkek alanlarının ayrışmasından öte, mahrem olanla umuma açık olanın mekansal olarak bölünmesi kültürü idi..

Tarih:

  • Google
  • Pinterest

FİLİZ AKGÜN / CAFESİYASET 

Osmanlı’da Facebook olsaydı Fatih Sultan Mehmet;  ‘’Benim kudretimin yerine ulaştığı yere onların hayalleri yerine sinyalleri bile ulaşamaz’’ der miydi!

***

Osmanlı konaklarında ve büyük evlerde bulunan haremlik-selamlık kadın ve erkek alanlarının ayrışmasından öte, mahrem olanla umuma açık olanın mekansal olarak bölünmesi kültürü idi..

Aynı Osmanlı'da kadın ve erkek için farklı ses çıkaran kapı kolları da ayrı ayrı idi..

Kapılarda biri büyük, diğeri küçük iki tokmak vardı.. Kadın gelirse küçüğe, erkek gelirse büyük tokmağa vururdu. Böylelikle evdeki tokmağın sesine göre cinsiyeti anlar, hemcinsine kapı açardı..

Boğaz’daki tarihi yalılarda o tokmaklar orjinalliğini korur..

Kimine göre Osmanlı’da zarafet, kimine bekaret, kimine göre de  ‘üçüncü cinse’ hakaret!..

Hayata hangi pencereden baktığınızla ilgili bi yorum..

Ya sosyal medyadaki mahremiyet!..

Komşuya giden bir tas yemeğin üzerini örtecek kadar mahremiyetimiz nasıl oldu da ulu orta böyle saçıldı.. Facebook, İnstagram, Twitter “Nazarlardan korkmayanların alemi” haline  geldi..

Sosyal medyada 10 yılı aştık bir çoğumuz.. Peki ne zaman bu mereti kullanmayı öğreneceğiz?..

Tanzimat sonrası Osmanlı'daki gibi köklü değişimler ne zaman olacak..

***

Yukarıda gösterilen Osmanlı tokmak veya ev düzenlemesi temsiliyet noktasında önemsiz gibi görünse de altında yatan ‘incelik’ göz ardı edilmemeli.. ‘Sanal da olsa’

Elbette burada sözü edilenin sosyal medyadaki ‘haremlik-selamlık’ olduğunu düşleyen kişi , üzümlere dair hiç bir şey bilmiyor demektir..

Söyleyeceğim o ki;

Yediden yetmişe bir “ağ toplumunun” sanal bireyleri haline geldik kabul.. Hakikati olmayan..

Öyle dahi olsa bunun da bir “raconu” olmalı..

Racon deyince gözleriniz fal taşı gibi biliyorum açıldı. Zaten bu “racon meselesi” Facebook’da yalan yanlış çok paylaşıldı..

Aklınızdan geçeni tahmin edebiliyorum.. Tıpkı haremlik selamlık gibi bunu da başka tarafa yormayalım aman.. İlim irfan kokan sayfalarımız olsaydı; “Racon” İtalyanca “Ragione” kelimesinden gelir yani adet, usul, yol yordam anlamında olduğunu bilirdik, bilinli paylaşabilirdik..

***

Mesela Facebook..

Diğerlerinden ayrı bir hedef kitlesi var.. Karışık, her yaş her kültürden.. Daha çok kabul gören.. Biraz daha altın günü mü desek, kahve kültürü mü!.. “Daha samimi” diyelim ne şiş yansın ne kebap..

Dürtme, el sallama..

Eskiden analarımız dürterdi “Çay koy” diye, şimdi el alem dürtüyor yetmiyor “el sallıyor.” Bi gün de ekrandan içeriye takipçi atlayacak diye gerginim.. Germeyin adamı..

Fakat sapığı da bol meredin..

Allah var başka kadınlar gibi öyle yüzlerce sapık mesaj falan almadım, alsam hayatta kaldıramam kapatırım, uğraşmam keyfimi kaçırmam sahte bir dünya için..

Cinsel içerikli sapkın mesaj 4 yılda 2 kez atıldı, onları da engelledim, şikayet ettim.

Arada olsa da 'tanışmak, dertleşmek için bayan arkadaş arıyorum’ veya daha bir öz güvenle “El ele verelim evlenenelim” diyen de çıkıyor.. Onun dışında çoğunluk meraklı, iltifatçı, aşırı abartı sorunsallı vs..vs.. Israrcı olunmadığı sürece orada da toleranslıyım.. Gazeteciyiz biz, takipçi kaynaktır, nimettir, başımızın üstünde yeri vardır. Bizler için potansiyel birer okuyucudur.. En son durak engelleme olur..
Twitter'a gelince..

Gergin bir kitlesi var.. Ben sevmiyorum. Kendimi 'atanamayan takipçi' gibi hissediyorum..

Facebook'u dolara yatırmışım son iki gündür gelen istek 3'e katladı..

Sınır kapılarında bekleyen sığınmacı gibi bir sürü takipçim sırada beklerken, Twitter'da 2 yıldır kaplumbağa gibiyim. Yavaş fakat azimle ilerliyorum. Sabit 1676 takipçi!

Twitter'ın bi de sürekli başında olmak gerek, akıp gidiyor, canlı yayın gibi yakalayamıyorsunuz.. Başında olmazsan takipçin artmıyor.

Ya edebi Aristo olacak felsefi, ya Yıldız Tilbe gibi “ne dediğin anlaşılamayan” sözde marjinal “edebi” sözler paylaşacaksın veya siyasilere ana-avrat küfür edeceksin ..

İnstagram zaten başka bir dünya, anlayan var anlamayan.. Oradaki fotoğraflar estetik olmalı bana göre.. Amacına hizmet eden.. Bir çorbayı, yemeği, bir gevreği bile sanatsal göstermek, sunum önemli..

***

Mesela Twitter'daki takipçim CHP seçmeni gibi hep aynı 1676..

Facebook'da MHP gibibi kemik kadrom var ve kendi yağımızda kavruluyoruz.

İnstagram'da AK Parti seçmen kitlesi gibi sabit 1660 takipçi, biraz da İstanbul borsası gibi bi türlü direnç hattı kıramıyorum

***

Özetle sosyal medya artık telefonlarımız gibi..

Eskiden “telefonsuz yaşamayacağız” deselerdi inanır mıydık? Hayır!. Bu da öyle olacak.. Ama biraz 'mahremiyet' olsa fena mı olacak.. Mesela bir kadının hesabına girerken tokmağı ona göre vursak..

Şuraya yazıyorum; gelecekte sosyal medya hesaplarımız vasiyete kadar girecek torunlarımıza mirasımdır şifresi bu diye..

FİLİZ AKGÜN / CAFESİYASET 




HABER YORUMLARI
600


Dikkat: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.



Foto Galeri
Video Galeri