SEMT PAZARLARINDA ALIŞVERİŞ VE TÜKETİCİ HAKLARI...

Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük, semt pazarlarından alışveriş yapan tüketicilere bilgilendirmede bulundu.

Tarih:

  • Google
  • Pinterest

Geçtiğimiz gün site komşumuz “Semt pazarından satın aldığımız bir ürün bozuk çıkarsa, hakkımızı nasıl arayacağız” sorusunu yöneltince, bu konuyu yazmaya karar verdim. Bu konunun, semt pazarlarından alışveriş yapan çok sayıda tüketiciyi yakından ilgilendirdiğini düşünüyorum.

İSTANBUL SEMT PAZARLARI...

Oda Başkanı Sayın Mesut Şengün ile yaptığım görüşmede, İstanbul’da her hafta yaklaşık 450 ayrı pazarın kurulduğunu, bu pazarlarda yaklaşık 40 bin kişinin (tezgahlardaki kişiler ile birlikte) çalıştığını öğrendim. Bu açıdan pazarlar, önemli bir ekonomik ve sosyal potansiyeli oluşturmaktadırlar. Günümüzde gıdadan giyime, küçük ev aletlerinden ev aksesuarlarına kadar çok sayıda ürün pazarlarda satılmaktadır. Ayrıca, değişik fiyatta, her bütçeye uygun ürünü pazarlarda bulmak mümkün olmaktadır. Aynı kişilerin pazarcılık faaliyetinde bulunması nedeniyle, mahalle bakkalı benzeri ahbaplıklar, dostluklar kurulabilmektedir. Bazen, “Abi, haftaya ödersin, canın sağolsun” diyenler bile oluyor. Kadıköy Salı Pazarı, Fatih Çarşamba Pazarı, Yeşilköy Çarşamba Pazarı, Bakırköy Cumartesi Pazarı, Fındıkzade Cuma Pazarı, Ulus Sosyate Pazarı ve Beşiktaş Cumartesi Pazarı gibi pazarlar, İstanbul’un en eski ve oldukça popüler pazarlarından bazılarıdır.

SEMT PAZARLARINDA BELGE DÜZENİ

Semt pazarlarında faaliyet gösteren esnafın, vergi kanunları açısından (bazı istisnalar dışında) basit usul ya da gerçek usulde vergi mükellefi olmaları gerekmektedir. Basit usulde vergi mükellefi olsalar bile, satış sonrasında tüketicinin istemesi halinde, perakende satış fişi ya da fatura düzenleme zorunlulukları bulunmaktadır. Ayrıca, hem tezgah kiralamak hem de odaya kayıtlı olmak açısından, vergi mükellefi olmaları gerekmektedir. Bu açıdan, semt pazarlarında yaptığımız her alışveriş sonrasında, yasal açıdan perakende satış fişi ya da fatura almamız mümkün bulunmaktadır. Bu durum, semt pazarından alışveriş yapmış olsak bile, hangi ürünü kimden, hangi tarihte ve hangi fiyatla satın aldığımızı ispat açısından önemli olmaktadır.

SEMT PAZARLARININ DENETİMİ

5393 sayılı Belediye Kanunu, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince, Ticaret Bakanlığı ile birlikte belediyeler, semt pazarlarının denetiminde öncelikli kurumlardır. Vergisel açıdan Hazine ve Maliye Bakanlığı her zaman denetim yetkisine haiz olurken, diğer kurumların kendi mevzuatları çerçevesinde denetim yetkileri saklıdır. Söz konusu yönetmelik gereğince “Belediyeler, yetki alanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, pazar yerlerinde Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile Bakanlık düzenlemeleri çerçevesinde gerekli denetim ve uygulamaları yapmakla görevli ve yetkilidir” Bu kapsamda, “Tüketicilerce satın alınan malların ağırlığının kontrol edilebileceği, ilgili mevzuata uygun elektronik tartıların, pazar yerlerinin giriş ve çıkış noktalarına konulması” belediyelerin görevleri arasındadır. Ayrıca, pazarcılar meslek odaları üyelerinin denetimini sürekli yapmaktadır.

AYIPLI ÜRÜNDE YASAL HAKLAR

Semt pazarlarında satın aldığımız ürünlerin ayıplı ürün olması halinde, alışverişi kimden yaptığımızı belgeleyen yasal belgelere (perakende satış fişi ya da fatura) sahip olmamız halinde, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri kapsamında yasal yollara başvurmamız mümkün bulunmaktadır. Semt pazarlarında satışı yapılan ürünlerin ortalama birim fiyatları dikkate alındığında, başvuruların, parasal tutar olarak Tüketici Hakem Heyetlerinin görev alanına gireceği aşikardır. Burada en önemli sorun, özellikle gıda ürünlerinde ayıbı ispat güçlüğü ile satış sonrası garanti, servis ya da onarım hizmetinin ne şekilde verileceğinin belirsiz olmasıdır. Semt pazarlarında satılan ürünlerin ayıplı olması halinde, tüketicilerin yasal haklarını kullanmaları açısından, uygulamada güçlükler bulunmaktadır.

SONUÇ OLARAK 

Semt pazarları, ekonomik büyüklükleri, satışa sunulan ürün çeşitliliği ve her geçen gün artan tüketici ilgisi bakımından, günlük hayatımızın ve ticari hayatın ayrılmaz birer parçası haline gelmişlerdir. Tüketiciler açısından, her bir satış sonrası mutlaka belge düzenlenmesi ve satışa sunulan ürünlerin güvenliği büyük önem taşımaktadır. Bu açıdan semt pazarlarının denetimi, çok önemli hale gelmektedir. Mevcut vergi düzenleneleri kapsamında, tüketicilerin istemesi halinde, alışveriş sonrası perakende satış fişi ya da fatura düzenlenmesi mecburi bulunmaktadır. Bu tür belgelerin alşveriş sonrası alınması, ayıplı ürünlere karşı yasal haklarımızı kullanma açısından yarar sağlayacaktır. Pazar yerlerinde karşılaştığımız sorunlarla ilgili belediyelerin zabıta birimleri ile pazarcıların meslek odalarına ihbar ve şikayet hakkımızı kullanabiliriz.

Saygı ve sevgilerimle.

26.09.2019

Levent Küçük / Genel Başkan Tüketiciler Derneği (TÜDER)




HABER YORUMLARI
600


Dikkat: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.



Foto Galeri
Video Galeri