SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN YAPILAN ALIŞVERİŞLER

"İnternet ve sosyal medyaya ilgi bu kadar fazla olunca, sosyal medya hesapları üzerinden ürün tanıtımı ve satışı yapmak, yeni bir satış, pazarlama yöntemi haline geldi. Sosyal medya, yeni bir “Pazar yeri” bazıları açısından da kazanç merkezi oluverdi."

Tarih:

  • Google
  • Pinterest
Bu yıl Mart ayında medyada yer alan bir haberde, İngiltere merkezli bir kuruluşunun yaptığı araştırmaya göre, ülkemizde 54 milyonu aşkın kişi aktif olarak internet kullanıyormuş. Bu kullanıcıların % 84’ü düzenli olarak her gün internete giriyor ve PC, tablet ya da akıllı telefonlar aracılığıyla ortalama 7 saatlerini internette dolaşarak geçiriyorlar. İnternet kullanıcılarının sörf yaparken ağırlıklı olarak tercihleri ise, sosyal medya oluyormuş. Aynı araştırmaya göre, Türkiye’de 51 milyon Facebook, 33 milyon da Instagram hesabı bulunuyormuş.
 
Facebook kullanıcısı sayısında ilk üç sırayı Hindistan (250 milyon), İngiltere (230 milyon) ve Brezilya (130 milyon) paylaşırken, Türkiye 51 milyon kullanıcıyla Tayland ile birlikte 8. sırayı paylaşıyormuş. Instagram’da ise Türkiye, yüzde 41’lik nüfus/kullanıcı sayısı oranıyla İsveç’in ardından dünya ikincisi konumundaymış.
 
SOSYAL MEDYA YENİ BİR PAZAR YERİ…
İnternet ve sosyal medyaya ilgi bu kadar fazla olunca, sosyal medya hesapları üzerinden ürün tanıtımı ve satışı yapmak, yeni bir satış, pazarlama yöntemi haline geldi. Sosyal medya, yeni bir “Pazar yeri” bazıları açısından da kazanç merkezi oluverdi.
Sosyal medya hesapları üzerinden yapılan satışlarda, genellikle tanınmış ünlü markaların ürünleri teşhir edilerek ve oldukça cazip fiyat seçenekleri sunularak, tüketici ilgisi çekilmek istenmektedir. Orijinal ürün garantisi, fiyat garantisi, iade, değişim garantisi gibi ifadeler kullanılarak, tüketicilere cazip görünmek, satışlar gerçekleştirilmek istenmektedir. Bazı firma ya da kişiler, telefon, adres ve web sitelerine ilişkin bilgileri de paylaşarak, bir güven unsuru imajı yaratmaktadır.
 
SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN YAPILAN SATIŞLAR GÜVENLİ Mİ?
Ülkemizde yasal olarak bir işyeri açmak istediğinizde, öncelikle vergi dairesine müracaat ederek, en geç 10 gün içinde işe başlama bildiriminde bulunmanız gerekir. Vergi dairesi de işe başlama bildiriminde bulunduğunuz adreste, yasal ifade ile yoklama yaparak, fiilen o adreste faaliyette bulunup bulunmadığınızı tespit eder. Bu süreç, hem faaliyetin gerçekten yapılıp yapılmadığını kontrol eder, hem de ticari faaliyetin kayıtlı yapılmasını sağlar.
Sosyal medya hesapları üzerinden yapılan alışverişlerde temel sorun, satışı yapan kişilerin, vergi dairesine kayıtlı yasal satıcılar (muhataplar) olup olmadıklarıdır. Özellikle satın alınan ürünlerin ayıplı ürün olması halinde, iade ve değişim gibi hakların kullanılmasında, tüketici hakem heyetleri gibi yasal mercilere başvurulmasında, satıcıya tekrar ulaşmak ya da o ürünü satın aldığımızı ispatlayan fatura ya da fiş gibi yasal belgelere sahip olmamız gerekir.
Bu açıdan, sosyal medyadan yaptığımız alışverişler başta olmak üzere, yaptığımız tüm alışverişleri, vergi dairesine kayıtlı, kurumsal kimliği olan, bildiğimiz, güvendiğimiz firma ya da kişilerden yapmalıyız. Yasal haklarımızı kullanma açısından, her alışveriş sonrası mutlaka fatura veya fiş almalıyız. Özellikle uzun süreli kullanacağımız ürünlere ait fatura ya da fişleri saklamalıyız.
 
YAŞANAN SORUNLAR…
Sosyal medya üzerinden yapılan alışverişlerde karşılaşılan başlıca sorunları; orijinal ürün tanıtımı yapılıp, kalitesiz, çok daha düşük fiyatlı ürün göndermek, değişim ve iade halinde, satış yapanlara ulaşamamak, ulaşımınızın engellenmesi, alışveriş sonrası fatura ya da fiş alamamak, satışa konu ürün yerine, sipariş dışı başka ürün göndermek, Tüketici Hakem Heyetleri lehinize karar verse bile, muhataplara ulaşamamak, kararın icrasını sağlayamamak şeklinde sıralayabiliriz.
Bazı tüketicilerimiz, kişisel nedenlerle, satın aldıkları ürünlerin gizli kalmasını istiyorlar. Sosyal medya üzerinden yaptıkları bu tür alışverişlerde, satın aldıkları ürünlerin ayıplı olması halinde, mahremiyet nedeniyle, yasal haklarını kullanmaktan vazgeçiyorlar. Bu durum, mağduriyetleri daha da artırıyor.
 
YASAL HAKLARIMIZ NELERDİR?
Ülkemizde, elektronik ticarete (internet üzerinden yapılacak satışlara) ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve 1 Mayıs 2015 tarihinden itibaren yürürlükte olan “Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun” bulunmaktadır. Ayrıca, bu kanunun uygulanmasına ilişkin esasları belirleyen Yönetmelik de yürürlüktedir.  Bu Kanun hükümleri gereğince, internet üzerinden yapılacak satışların kuralları bulunmaktadır. Her önüne gelen internet üzerinden satış yapamamaktadır. Ayrıca, satış yapan kişilerin vergi dairesine kayıtlı olması, bilinen adreslerinin bulunması ve satış sonrası mutlaka fatura ya da fiş düzenlemesi gerekir.
Sosyal medya (İnternet) üzerinden yapılan alışverişler, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri gereğince, mesafeli sözleşmeler (Uzaktan satış) kapsamındadır. Yasa gereğince, tüketicilerin bu tür alışverişlerde 14 gün içerisinde cayma hakları bulunmaktadır. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin, cayma hakkı süresi (14 gün) dolmadan, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmesi yeterlidir. Burada, cayma bildiriminin satıcı ya da sağlayıcıya yönetilmesi yeterlidir denilse de, bu bildirimlerin, ileride ispat aracı olarak kullanılabilecek şekilde yapılması (yazılı olarak yapılması, iadeli taahhütlü ya da kargo yoluyla gönderilmesi gibi) yerinde olacaktır.
 
SONUÇ OLARAK,
Özellikle büyük şehirlerde, zamanla yarış şeklinde geçen günlük hayatımız, internet üzerinden yapılan alışverişleri cazip hale getirmektedir. Sosyal medyaya olan ilgimiz, bizler açısından bir sosyalleşme, dünyayı takip etme aracı haline gelirken, bazıları açısından da yeni bir pazar yerine, yeni bir kazanç kapısına dönüşmektedir. Kötü niyetli kişiler açısından da bir istismar, bir haksız kazanç sağlama yeri haline gelebilmektedir.
Alışverişlerin kurumsal satıcılardan yapılması, satın aldığımız ürünlerin güvenilirliği ve yasal haklarımızı kullanma açısından büyük önem taşımaktadır. Mevcut haliyle sosyal medya üzerinden yapılan satışlar, tüketiciler açısından sorun yaratmaya, onları mağdur etmeye devam etmektedir. Sosyal medya üzerinden yapılan satışların, kamu kurumları tarafından takip ve kontrolünü sağlamak, bu tür satışların yasal zemine kavuşturulması, tüketicilerin ekonomik çıkarlarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.
Biz tüketiciler ise, alışverişlerimizde kurumsal kimliği mevcut, bilinen, güvenilir internet sitelerinden alışveriş yapmayı tercih etmeliyiz. Aksi halde, “Benim beğendiğim ürün bu değildi, bu ürün fotoğraftakine hiç benzemiyor, firmaya ulaşamıyorum, telefonlar cevap vermiyor, beni engellediler, tüketici hakem heyeti kararım var ama paramı geri alamıyorum” gibi yakınmalarımız devam eder gider. Hani hepimizin bildiği “Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak” sözünde olduğu gibi. Saygı ve sevgilerimle…
 
Levent KÜÇÜK / CAFESİYASET
 



HABER YORUMLARI
600


Dikkat: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.



Foto Galeri
Video Galeri